Aile Arabulucuğu Uzmanlığı

Aile Arabulucuğu Uzmanlığı

AİLE ARABULUCULUĞU UZMANLIĞI VE AİLE ARABULUCUSU OLMAK

Yıllardır aile hukukunda avukatlık yapmaktayım, bakmış olduğum onlarca davada hem erkek hem kadın hem de çocuk tarafını çokça kez temsil  ettim ve aile hukuku ile ilgilenmeyi hep çok sevmişimdir. Elbette taraf avukatı olunca davalardan kimlerin nasıl etkilendiğini, daha dün anne, abla ya da arkadaşım, komşum dedikleri kişilerin boşanma davasında eşlerinin tanığı olarak karşılarına çıktığında nasıl da üzüldüklerine hep şahit oldum. Özellikle de çocukların iki taraf arasında seçim yapmak zorunda bırakıldıklarını gördükçe keşke bu davaların daha kolay bitmesinin başka bir yolu olsa derdim. Özellikle de doktor bir çiftin 6 yıldır devam eden ve tüm aile büyükleri ile kardeşlerinin de dahil olduğu davalarını takip ederken aile arabuluculuğuna bakış açım daha bir sıcak oldu.

Hukukta tıpta olduğu gibi uzmanlık yok, ne öğreniyorsak yolda öğreniyoruz. Kanunu bilip içtihatları takip ettiğinizde aile hukuku avukatı ya da aile hukuku hakimi olmak nispeten kolay peki aile arabulucusu olmak için ne okuyacaktım? Neyi takip edecektim?

Öncelikle Aile Hukukunda hangi konularda arabuluculuk yapılabildiğini belirteyim. Kanuna göre kişilerin serbestçe tasarrufta bulunabilecekleri konularda arabuluculuk yapılmaktadır. Bu da şu oluyor;

  • boşanma ve velayet hakim kararı gerektirdiğinden bu konuda arabuluculuk ile yapılan anlaşmalar hakimi bağlamamaktadır. Ancak bu konularda arabuluculuk yapılamayacağı anlamına da gelmemektedir.
  • nişanın bozulması sonucunda hediyelerin iadesi,
  • maddi ve manevi tazminat,
  • mal rejiminin tasfiyesi,
  • değer artış ve katkı payı davaları,
  • nafaka hususlarında arabuluculuk yapılabilmektedir.

Arabuluculuk Daire Başkanlığı, Yargıtay 2. HD. ‘nin aksine kanunu geniş yorumlamakta arabuluculuğun hemen her alanda yapılabilmesinin önünü açmakta çaba sarfetmekte. Yalnızca  aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklarda arabuluculuk hiçbir şekilde yapılamaz. Aile içi şiddet iddiası süreçte sonradan  ortaya çıksa dahi arabulucunun burada süreci sona erdirmesi gerekmektedir.

Türkiye’de henüz arabuluculukta da avukatlıkta olduğu gibi uzmanlık yok ve uzmanlık eğitimi de verilmemekte. İlgilendiğimiz konulardaki seminer, sempozyum, konferans ne olursa takip ediyoruz.  Karşıma çıkan ilk iki Aile uyuşmazlığında bu bilgilerimi ve ileri arabuluculuk eğitimi bilgilerimi kullanmak suretiyle arabuluculuk süreçlerini yönettim.

İlkinde taraflar 6 ay evli kalmışlar ve 10 yıldır devam eden dava ve icralar yumağı içerisindeydiler. O kadar çok yıpranmışlardı ki birbirlerini görmek dahi istememekteydiler. Arabuluculuk sürecini mekik diplomasisi (taraflarla ayrı oturumlarda görüşerek) yürüttüm, imzaları dahi aynı anda merkezimizin ayrı toplantı odalarında attılar. Sürecin sonunda taraflar anlaştılar ve her iki taraf da hayır dua ederek ayrıldılar. Böylece 10 yıllık husumet bitmiş oldu.

İkincisinde ise, taraflar 35 yıllık evli olup, yurtdışında yaşayan ve birisi evli olan iki çocukları mevcut idi. Görünürde her ikisi de boşanmayı kabul ediyor, birbirlerinden nafaka, tazminat, velayet talepleri olmadığı halde anlaşamadıkları bir husus vardı. Hukuken erkek tarafına ait olan ve bunu kadının da bildiği ancak aile konutu olan, tarafların yıllardır birlikte yaşadıkları, çocuklarını büyüttükleri konut.

İleri arabuluculukta öğrendiğim tüm teknikleri kullandığım, özellikle soğan soyma tekniğinin çok işe yaradığı bir arabuluculuk süreci yönettim ve bu sürecin sonunda aile arabuluculuğu uzmanlığının ne kadar önemli ve gerekli olduğunu bir kez daha anladım. Çünkü diğer arabuluculuk süreçlerinden farklı olarak ciddi şekilde psikoloji ve iletişim tekniği bilgisi de gerekli aile arabuluculuğunda. Taraflar çok yoğun duygularla sürece başlıyorlar. Tarafların belki kendilerinin dahi farkında olmadığı gerçek ihtiyaçlarını ortaya çıkartmak ve yıllarca eşi tarafından anlaşılmadığını düşünen tarafın sürecin sonunda adil hissetmesi, haklılık pozisyonundan çıkıp menfaatlerine yönelmesi çok önemli ve çok zor.

İşte bu sebeple bir an evvel bu konuda gerçekten uzman olan kişiler tarafından, hatta yurtdışında bu alanda çalışan arabulucular, psikologlarca uzmanlık eğitimi verilmesi gerekmektedir.

Toplumun çekirdeği aile ise toplumsal barış da ailede başlayacaktır. Barışın sağlanması için de uzmanlık gerektiren Aile Danışmalığı gibi boşanma aşamasına gelmiş çiftlerin Uzman Aile Arabulucusu ile boşanma süreçlerini yürütmeleri, hem onlar hem çocuklar hem de diğer aile bireyleri için faydalı olacaktır. 

 

Yüksel Okyay Evren

Arabulucu 

YORUMLAR