Şirketler ve Arabulucuk

Şirketler ve Arabulucuk

ARABULUCULUĞU ŞİRKETLER NEDEN TERCİH ETMELİ

Çatışma kavramı, uyuşmazlık, anlaşmazlık, çekişme ve ihtilaf hallerinin tümünü kapsayan ve  iş hayatının her alanında karşılaştığımız bir olgudur ve bazen kaçınılmazdır. Önemli olan çatışma karşısında, bu çatışmadan en karlı çıkmak için kurumların neler yaptığıdır.

Ticaret şirketlerinin elbette en önemli hedefi karlılığı artırmaktır. Uzun ve belirsiz dava süreçleri, karlılığın önündeki çok büyük engellerdir.  Proaktif düşünce yapısına sahip hiçbir şirket uzun, masraflı ve sonucu belirsiz dava süreçleri ile uğraşmak istemez.

Bu sebeple büyük şirketler birçok yüksek miktarlı ya da yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarını Tahkim yöntemi ile çözmeye çalışırlar. Tahkim yöntemi, mahkeme yargılamasına göre yalnızca daha hızlı bir çözüm sağlar tabi tanıma tenfizi ya da şekli hatalar durumunda iptal edilebilirlik durumlarını düşünmezsek.  Ancak çok pahalı bir yöntem olduğu da aşikardır. Tahkim bir “özel yargılamadır ve bilirkişi incelemesi, tanık dinlenmesi gibi tüm deliller dava sürecinde toplanır, çünkü kararı verecek hakem ya da hakemlerin bunlara ihtiyacı vardır. Bu sebeple daha küçük bedelli uyuşmazlıklar, bilhassa şirketlerin çokça karşı karşıya kaldığı  iş davaları, kira ya da tüketici davaları için ise tercih edilememektedir.

Tüm dünyada arabuluculuk (mediation) tahkimden ve mahkeme yargılamasından önce tercih edilen uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Ancak Tahkim ya da mahkeme yargılaması devam ederken de arabuluculuğa gidilebilir. 

Arabuluculuk, taraflararası iletişimi kolaylaştıran, bağımsız ve tarafsız, üçüncü bir kişi nezdinde müzakere edilerek çözümlenmeye çalışıldığı bir süreçtir, arabuluculuk yöntemini tercih eden şirketlerin avantajları ise şöyle sıralanabiilr;

  • Dava ya da tahkim usullerinde geçerli olan harç, masraf, damga vergisi gibi yüksek ödemelerden muaf olur, bu sebeple çok ekonomiktir
  • Arabuluculukta, usul veya delil kurallarına bağlı olunmadığı için, resmi prosedürler söz konusu değildir. Ortalama bir saat ile bir haftalık sürelerde bir çözüme ulaşmak mümkündür. Bu sebeple uyuşmazlıkta hızlı çözüm sağlar
  • Çatışmanın dostane çözüm yöntemi kullanılarak çözülmesi ile ticari ilişkilerin devam ettirilebilmesini sağlar
  • Know-how ve ticari sırları “gizlilik ilkesi” nedeniyle teminat altına alır. Arabuluculuk sürecinde ileri sürülen görüşler, önerilen teklifler, sunulan belgeler, ikrarlar ve kabuller gizlidir ve hiç kimse ile paylaşılamaz. Tarafların bu süreç için hazırlayıp sundukları bilgi ve belgeler, tüm katılımcılar için sıkı surette gizliliğe tabidir. İleride olası bir mahkeme sürecinde delil olarak ileri sürülemeyeceği gibi taraflar arabulucudan tanıklık etmesini de isteyemezler. Bu sayede taraflar korkusuzca ve özgürce fikirlerini ortaya koyarak ortak bir çözüm arayabilirler.
  • Çözüm kararlarını, tarafların kendilerine en uygun şekliyle bir hakim kararı olmaksızın kendilerinin verebilmesi taraflar için kabul edilebilir esnek çözüm yolları sağlar
  • Süreç sonunda mutabık kalınarak alınan kararların “ilgili mahkemeden icra edilebilirlik şerhi”  alınarak, bir mahkeme kararı gibi bağlayıcı ve zorlayıcı hale getirilebilir
  • Yabancı sermayeli şirketlerin de (yabancılık unsuru sebebiyle) yararlanabilmesine olanak tanır
  • Tarafların talepleri doğrultusunda gerçekleştirilen iradi bir müessesedir. Taraflar veya taraflardan biri görüşmelere devam etmek istemez ise; arabuluculuk sona erse de, tarafların diğer hukuki yollara başvurma hakları daima saklıdır. Arabuluculukta sürecin kontrolü taraflarda olup, sadece tarafların onayladıkları konularda anlaşma yapılır. Taraflar arabuluculuktan her an vazgeçebileceği gibi, istemedikleri bir anlaşmayı imzalamaya zorlanamaz.??
  • Özellikle halka açık şirketler ile aile şirketlerinin yaşadıkları çatışmaların kamuya mal olması riski neticesinde uğrayabilecekleri kurumsal ve ticari itibar kayıplarının yönetilebilmesi ve netice olarak, bu olayların şirket hisselerine olası etkilerinin en alt seviyede tutulabilmesine imkan tanıması kurumsal hayat bakımından da benzersiz imkanlar sunmaktadır

Arabuluculuğun bunca avantajı varken, bu yöntemle uyuşmazlıkları çözmeyi denemeden tahkim ya da dava yoluna gidilmesi hiç de profesyonel ve karlı değildir. Tüm dünyadaki küçük ya da büyük hemen her şirketin tercih ettiği arabuluculuk yöntemini Türk şirketlerinin kullanması ve içselleştirmesi dünya standartlarını yakalayabilmek açısından da çok önemlidir.

 

Yüksel Okyay Evren

Arabulucu

 

YORUMLAR