Uzlaşma

Ceza Muhakemesi Hukukunda, mağdurların haklarının korunması ve suç faillerinin topluma kazandırılması amacıyla gelişen uzlaşma, mağdur ve failin, özgür iradeleriyle kabul etmeleri hâlinde, tarafsız bir üçüncü kişinin yardımıyla, suçtan ortaya çıkan sorunların çözümüne aktif olarak katıldıkları bir süreçtir. Uzlaşmada taraflar, mağdurun zararının giderilmesi hususunda bir anlaşmaya varmaya çalışırlar. Mağdurun zararının giderilmesi, mağdura bir miktar tazminat ödenmesi şeklinde olabileceği gibi, mağdur veya toplum için belirli bir kamu hizmetinde bulunulması şeklinde veya hukuka uygun başka herhangi bir edim şeklinde de olabilir.

Uzlaşmanın amacı, kural olarak, faillerin kendi fiillerinin sonuçlarını görerek bizzat anlamaları için, suçun faili ile mağduru arasında doğrudan iletişim kurulmasıdır. Bu tür toplantılar mağdurların, klasik yargı sisteminin üstesinden gelmekte zorlandığı zayıflık duygusunu yenmelerine yardımcı olur. Eğitimli ve gönüllü ulaştırmacılar, tarafların anlaşmaya varmalarına yardım etmek suretiyle adalet sistemini, mücadeleci ve cezalandırıcı bir süreçten işbirliğine dayalı bir sürece dönüştürebilir. Uzlaşma, mağdurların ve faillerin, gerçek anlamda sorumluluklarını bilmeleri ve uzlaşmaları için neye ihtiyaç duyduklarını anlamalarını sağlar.

Uzlaşmada, hem faillerin, hem mağdurların topluma yeniden kazandırılarak, uğradıkları zararlar büyük ölçüde giderilir. Uzlaşmaya katılım her iki taraf için de tamamen gönüllüdür ve süreçte gizlilik ilkesi esastır.

Uzlaşma Şikâyetten Vazgeçmeden Farklıdır!

Uzlaşma şikâyetten vazgeçmek değildir. Ancak uzlaşmadan önce şikâyetten vazgeçilir ise uzlaşmadan yararlanılamaz. Onun için “Şikâyetçi Değilim, Uzlaşmak İstiyorum” ifadesi yerine, eğer halen şikâyetçi ve fakat uzlaşmak istiyorsanız ”Şikâyetçiyim, Fakat Uzlaşmak İstiyorum” demelisiniz.

Türk Ceza Kanununda uzlaştırma kapsamına giren suçlar;

  1. Kasten Yaralama Suçu (TCK m. 86, 3. fıkra hariç)
  2. Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesi Suçu (TCK m. 88)
  3. Taksirle Yaralama Suçu (TCK m. 89)
  4. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit (TCK m. 106)
  5. Tehdit Suçu (TCK m. 106/1)
  6. Konut ve İşyeri Dokunulmazlığını İhlal Suçu (TCK m. 116)
  7. İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali Suçu (TCK m. 117/1)
  8. Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu (TCK m. 123)
  9. Hakaret Suçu (TCK m. 125)
  10. Kişinin Hatırasına Hakaret Suçu (TCK m. 130)
  11. Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m. 132)
  12. Konuşmaları Dinleme ve Kayda Alma Suçu (TCK m. 133)
  13. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu (TCK m. 134)
  14. Hırsızlık Suçu (TCK m. 141)
  15. Kullanma Hırsızlığı suçu (TCK m. 146)
  16. Alacağın Tahsili Maksadıyla Cebir ve Tehdit Kullanılması Suçu (TCK m. 150)
  17. Mala Zarar Verme Suçu (TCK m. 151)
  18. İbadethaneler ve Mezarlıklara Zarar Verme Suçu (TCK m. 153)
  19. Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu (TCK m.154)
  20. Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK m.155)
  21. Bedelsiz Senedi Kullanma Suçu (TCK m. 156)
  22. Dolandırıcılık Suçu (TCK m. 157)
  23. Dolandırıcılığın, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hali (TCK m. 159)
  24. Kayıp veya Ele Geçen Eşyayı Tasarruf Suçu (TCK. m. 160)
  25. Şirket veya Kooperatifler Hakkında Yanlış Bilgi Verme Suçu (TCK m. 164)
  26. Suç Eşyasını Satın Alma veya Kabul Etme Suçu (TCK m. 165)
  27. Bilgi Vermeme Suçu (TCK m. 166)
  28. Yağma ve nitelikli yağma hariç “Malvarlığına Karşı Suçlar” başlığı altında yer alan suçların haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi hali (TCK m. 167)
  29. Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması Suçu (TCK m. 209)
  30. Aile Hukuku Yükümlülüğünün İhlali Suçu (TCK m. 233/1)
  31. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu (TCK m. 234)
  32. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması suçu (dördüncü fıkra hariç, TCK m. 239)
  33. Yabancı devlet bayrağına karşı hakaret suçu (TCK m. 341)
  34. Yabancı Devlet Temsilcilerine Karşı İşlenen Suçlar (TCK m. 342)
  35. Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar (CMK m. 253/1-c) 

Uzlaştırma hükümlerinin uygulanabileceği bazı özel kanunlar;

  1. Sınai Mülkiyet Kanunu
  2. Ticari İşletme Rehni Kanunu
  3. İcra ve İflas Kanunu
  4. Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu
  5. Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun
  6. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
  7. Türk Ticaret Kanunu
  8. Sigorta Murakabe Kanunu
  9. Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
  10. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 33